http://www.spoist.org/calisma_raporu/iv_1.2.%20Prof.%20Dr.%20Manuel%20COSTA-LOBO%20ile%20Yuvarlak%20Masa%20Toplant%C4%B1s.htm

1.2. Prof. Dr. Manuel COSTA-LOBO ile Yuvarlak Masa Toplantısı, 1 Haziran 2004



Şubemiz bünyesinde çalışmalarına devam eden Eğitim Komisyonu 1 Haziran 2004 tarihinde Portekiz Lizbon Teknik Üniversitesinden Prof. Dr. Manuel COSTA-LOBO ile yuvarlak masa toplantısı düzenlemiştir. Toplantıya, Dr. Hülya Yakar, Mete Başar Baypınar, Aliye Ahu Gülümser, Demet Ersoy ve Tolga Atış katılmışlardır.

Gündem:

1.Portekiz'de planlama sistemi, kısa tarihçesi ve güncel planlama sorunları

2.Türkiye'de şehir plancılarının mesleki yetkileri ve Şehir Plancıları Odası

3.Portekiz Şehirciler Birliği ile Şehir Plancıları Odası ilişkileri

Prof.Dr. Manuel COSTA-LOBO, yukarıdaki gündem maddeleri dahilinde aşağıdaki bilgileri vermiştir:

1. Portekiz'de ulusal nitelikli bir Portekiz Şehirciler Birliği bulunmaktadır. Özel ve ayrı bir şehir ve bölge planlaması eğitiminin bulunmadığı Portekiz'de bu birlik üyeleri genellikle mimarlık ve inşaat mühendisliği ile ilgili fakültelerdeki programlardan mezun olan mimar, inşaat mühendisi, bölge-yöre mühendisi (territorial engineering), peyzaj mimarlığı-planlama ve coğrafya gibi disiplinlerden gelenlerden oluşmakta, bunun yanı sıra ekonomi, sosyoloji ve benzeri disiplinlerden gelenlere de ayrı bir üyelik statüsü sunulmaktadır. Üyeliğe kabulde meslekte faaliyet göstermek en önemli kriterlerdendir. Bu bakımdan Birleşik Krallık'taki RTPI (Royal Town Planners Institute) ile benzerlik arzetmektedir. Bu noktada en önemli farklılık, üyelerin, yalnızca planlama değil, proje bazında da çalışabilmeleri olmaktadır. Bu nedenle inşaat mühendisliği, mimarlık gibi disiplinlerden gelenlerin yalnızca planlama değil, proje yapımı ve yönetimi ile de uğraştıkları anlaşılmıştır.

Portekiz'de belediye sınırlarının kentsel alanlar dışını da kapsaması ve merkezi yönetimin karşısında daha fazla yetkiye sahip olduğu, her belediyenin bir master plan üretmek zorunda olduğu, bu master plan çerçevesinde merkezi bütçeden faydalandığı anlaşılmıştır. 1982'de daha geniş kapsamlı planlara olanak tanıyan bir yasa çıkmasına rağmen bu tür planlarla yerel yönetimlerin başarılı olamadığı ve sonuçta fiziksel gelişme planlarının 1990 ve 1999'da çıkarılan yasalarla yeniden tercih edildiği COSTA-LOBO tarafından ifade edilmiştir.

Ziyaretçimiz Portekiz'de metropoliten alanların planlanmasında yetki sorunları yaşandığı bilgisini vermiştir. Bölge planlama alanında da bölgelerin tanımlanması konusunda sorunlar yaşandığı, ülkenin küçük bir yüzölçümüne sahip olmasının ve kozmopolit toplumsal yapının bunda rol oynadığı anlaşılmıştır.

Portekiz'in uluslar arası alanda Avrupa ve Dünya Şehir Plancıları kurum ve kuruluşları ile ilişkilerinin yanı sıra, özellikle yaklaşık 500 milyon nüfusu barındıran İber-Amerikan ülkeler grubu içinde faaliyetlerde bulunduğu, iki yılda bir bu grup ülkeleri ile uluslar arası bir kongre düzenlendiği, bunun yanısıra iki yılda bir ulusal bir kongre düzenlendiği ve İspanya ile ilişkilerin de bu alanda gelişkin olduğu ziyaretçimiz tarafından aktarılmıştır.

COSTA-LOBO'ya, TMMOB Şehir Plancıları Odası ve İstanbul Şubesi hakkında bilgi verilmiştir. Üye sayıları ve unvan hakkında verilen bilgilerin ardından, üyelerin nerelerde çalıştığı, hangi tür planlar yapabildiği ve diğer sektörlerde çalışan şehir plancılarının hangi görevleri üstlendiği hakkında da bilgi verilmiştir. Bunun yanısıra İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nde yaşanan planlama yetkisine ilişkin sorunlara değinilmiştir.

COSTA-LOBO, özellikle Lizbon ve İstanbul'un Avrupa için önemli birer kapı olduğunu, Avrupa'nın dış dünya ile ilişkilerinde bu iki kentin geçmişinin ve bugünkü ilişkilerinin doğru stratejilerle çok ciddi bir rol oynayacağını ifade etmiştir. Lizbon ve İstanbul'un kent merkezinde köhneme, gecekondulaşma, plan dışı gelişme gibi ortak sorunları olduğu, iki kentin de koruma, yenileme ve kentsel dönüşüm konularında benzer eylemlere ihtiyaç duyduğu tartışılmıştır. Bu bağlamda Portekiz Şehirciler Birliği ile TMMOB Şehir Plancıları Odası İstanbul Şubesi ile ortaklaşa seminerler ya da atölye çalışmaları düzenlenebileceği üzerinde durulmuştur. Bu konuda gerekli ön çalışmaların yapılıp konunun tekrar gündeme getirilmesi amaçlanmıştır. Mümkün olduğu takdirde Ağustos'ta Portekiz'de düzenlenecek olan 44. Avrupa Bölge Bilimi Kongresi öncesinde Prof. Dr. Manuel COSTA_LOBO ve diğer temsilcilerle görüşülmesi kararlaştırılmıştır.